Gorączka
Gorączka – co to jest?
Gorączka to objaw towarzyszący infekcjom, m.in. układu oddechowego, pokarmowego czy moczowego. Oznacza wzrost temperatury ciała powyżej 38°C i jest sygnałem aktywacji mechanizmów obronnych organizmu.
Najczęstszą przyczyną gorączki są bakterie i wirusy, które stymulują wytwarzanie tzw. pirogenów – substancji wpływających na ośrodek termoregulacji i prowadzących do wzrostu ciepłoty ciała.
Gorączka zwykle trwa kilka dni. Jej dłuższe utrzymywanie się, mimo stosowania leków, w tym tabletek na zbicie gorączki, powinno być skonsultowane z lekarzem.
Leki przeciwgorączkowe – rodzaje i sposób użycia
Leki przeciwgorączkowe są powszechnie stosowane w celu obniżenia temperatury ciała. Wybór odpowiedniego środka zależy od wieku pacjenta, jego stanu zdrowia czy innych przyjmowanych leków. Większość preparatów na gorączkę można kupić w aptece jako lek bez recepty.
Leki te zawierają substancje czynne odpowiedzialne za obniżanie gorączki na drodze różnych mechanizmów np. hamowania wytwarzania prostaglandyn odpowiedzialnych za występowanie stanu zapalnego. Substancje te to m.in.:
| Substancja | Działanie | Dawkowanie doustne |
| Ibuprofen | Przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Może być podawany dzieciom już od 3. miesiąca życia i kobietom karmiącym. | Dorośli: 200-400 mg co 4-6 godz. |
| Paracetamol | Przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Działa już po 30 min od zażycia. Składnik ten jest często dodawany do leków na zatoki. | Dorośli: 750-1000 mg co 4-6 godz. Dzieci: 10-15 mg/kg/mc co 4-6 godz. |
| Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) | Przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwpłytkowe. | Dorośli: 500-1000 mg co 4-6 godz. Podawanie dzieciom poniżej 12. roku życia jest niewskazane. |
| Naproksen | Przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwbólowe. | Dorośli: od 500 do 1000 mg jednorazowo na dobę. Podawanie dzieciom poniżej 16. roku życia jest niewskazane. |
Składniki te są dodawane do leków na przeziębienie i grypę. Można je łączyć z innymi preparatami np. lekami przeciwwirusowymi lub lekami na katar. Przed ich zażyciem należy skonsultować z lekarzem dawkę i sposób ich podania.
Leki na obniżenie gorączki są dostępne w formie:
- kropli,
- tabletek,
- syropów,
- kapsułek,
- czopków na gorączkę,
- saszetek i tabletek do rozpuszczenia.
Leki na zbicie gorączki dla dorosłych
Preparaty przeciwgorączkowe dla osób powyżej 18. roku życia zawierają wyższe dawki substancji czynnych niż leki dla dzieci. Niektóre z nich są dopuszczone również dla młodzieży w wieku 12–18 lat, choć często wymagają indywidualnej oceny lekarza. Przykładem takiego leku jest metamizol (w przypadku nieskuteczności klasycznych NLPZ) lub kwas acetylosalicylowy, które stosuje się warunkowo u osób powyżej 15. roku życia.
Leki na zbicie gorączki dla dorosłych mogą zawierać m.in.:
- 1000 mg paracetamolu (w 1 saszetce),
- 600 mg ibuprofenu (w 1 tabletce lub kapsułce),
- 500 mg naproksenu (w wersji na receptę).
Wiele tabletek na zbicie gorączki zawiera dodatkowo substancje łagodzące inne objawy przeziębienia, np. katar, suchy lub mokry kaszel.
Kiedy podawać syrop na gorączkę?
Lek na gorączkę w formie syropu jest polecany zwłaszcza dzieciom. W swoim składzie najczęściej zawiera ibuprofen lub paracetamol. Do preparatu dołączona jest strzykawka lub miarka, która ułatwia odmierzanie zalecanej dawki.
Należy go zastosować w przypadku zapalenia ucha, ząbkowania lub infekcji górnych dróg oddechowych, którym mogą towarzyszyć takie objawy jak ból gardła, katar czy kaszel. Jeśli infekcja przebiega z kaszlem, warto również dobrać odpowiedni lek na kaszel suchy lub lek na kaszel mokry, aby kompleksowo złagodzić wszystkie objawy.
O czym pamiętać przy wyborze tabletek przeciwgorączkowych?
Mimo że tabletki na gorączkę są powszechnie dostępne, ważne jest, aby przed ich zakupem uwzględnić kilka ważnych aspektów, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leku. W związku z leczeniem warto zadać farmaceucie bądź lekarzowi kilka pytań.
- Jaka jest zalecana dawka dobowa?
- Czy tabletki można łatwo przełknąć?
- Czy lek jest bezpieczny dla dzieci?
- Jakie są potencjalne przeciwwskazania?
- Jak długo lek można przyjmować?
- Czy jest możliwość łączenia tabletek z innymi lekami?